Wat gebeurt er als je stageloopt in een land waar het onderwijs heel anders is georganiseerd dan je gewend bent? Voor Ralph, derdejaarsstudent aan de driejarige pabo van Marnix Academie, werd zijn internationale ervaring in Nepal een periode vol verrassingen, uitdagingen en nieuwe inzichten.
Acht weken liep hij stage op een basisschool, waar hij al snel zelf voor de klas stond. Hij leerde improviseren, ontdekte hoe belangrijk verbondenheid kan zijn en merkte hoe een ervaring in het buitenland hem ook helpt om zijn eigen leerlingen beter te begrijpen.
Meteen in het diepe
Ralph wist dat hij in Nepal een andere cultuur zou ontmoeten, maar hoe groot de verschillen zouden zijn, ontdekte hij pas toen hij er eenmaal was. Op zijn eerste stagedag kreeg hij direct een onverwachte opdracht: er was geen docent Engels beschikbaar en hij werd gevraagd om aan alle groepen Engels te geven. Zonder lesmethode, zonder veel ervaring en zonder precies te weten wat de kinderen al konden.
“De eerste minuut dacht ik wel: waar ben ik aan begonnen?” vertelt Ralph. Tegelijkertijd bood de situatie hem ook vrijheid. Hij kon zelf bepalen hoe hij de lessen aanpakte, maar moest voortdurend improviseren. Hij gaf les aan kinderen van groep 1 tot en met groep 8, terwijl hij de Nepalese taal niet sprak. Vooral bij de jongste kinderen was dat een flinke uitdaging.
Die ervaring vroeg veel van zijn flexibiliteit. Ralph leerde snel schakelen, zelf oplossingen bedenken en omgaan met situaties waarop hij zich niet had kunnen voorbereiden. Een les over cultuurverschillen tussen Nederland en Nepal werd een moment waarop hij zijn eigen verhaal kon delen. Met hulp van een lokale leerkracht wist hij de verschillen tussen beide landen voor de kinderen tastbaar te maken.
Een samenleving waarin je erbij hoort
Naast het onderwijs maakte vooral de manier waarop mensen met elkaar omgaan indruk op Ralph. Waar hij Nederland als individualistisch ervaart, voelde hij in Nepal sterk dat mensen deel uitmaken van een gemeenschap. Ook als buitenstaander werd hij opgenomen in het dagelijks leven.
De leerkracht bij wie Ralph verbleef, had een deel van zijn huis ingericht als accommodatie. Gasten konden altijd aanschuiven bij het avondeten, ongeacht wie ze waren of hoelang ze bleven. Ook andere lokale leerkrachten namen Ralph graag mee om hun omgeving en cultuur te laten zien.
“Het maakte niet uit wie je was of hoelang je er was. Je mocht altijd aansluiten bij het avondeten.”
Die gastvrijheid bleef hem bij. Hij merkte dat mensen hun ervaringen en omgeving graag met hem deelden en hem het gevoel gaven dat hij erbij hoorde, ook al sprak hij de taal niet en kende hij de gebruiken niet.
Voor Ralph werd dat meer dan alleen een prettige ervaring in het buitenland. Hij vertelt dat hij zelf eerder wat gesloten was en dingen vaker voor zichzelf hield. Door de tijd die hij in Nepal doorbracht, is hij zich meer gaan openstellen voor anderen. Het gevoel deel uit te maken van een gemeenschap heeft hem laten ervaren wat het betekent om elkaar te vertrouwen en ruimte te geven.
Leren kijken door de ogen van een ander
Niet alles wat Ralph in Nepal zag, begreep hij meteen. De omgang met straf en gezag op school vond hij bijvoorbeeld confronterend. Ook viel hem op hoeveel nadruk er lag op discipline, bijvoorbeeld tijdens de gezamenlijke ochtendgymnastiek en het zingen van het volkslied. De verschillen met het Nederlandse onderwijs waren groot.
Juist die ervaringen zetten hem aan het denken. Een internationale ervaring betekent voor Ralph niet dat je alles wat je ergens anders ziet moet overnemen. Het gaat erom dat je leert kijken, vragen stelt en probeert te begrijpen waar gedrag vandaan komt.
Dat inzicht neemt hij mee naar zijn eigen werk in de klas. Ralph vertelt over een leerling met een achtergrond in Zuid-Azië die zich terugtrekt wanneer hij denkt dat hij op zijn kop krijgt. Door wat hij in Nepal heeft gezien, herkent Ralph mogelijk beter waar die reactie vandaan komt. In een omgeving waarin kinderen weinig ruimte ervaren om tegen volwassenen in te gaan, kan het moeilijk zijn om je als leerling direct uit te spreken.
In zo’n situatie helpt het niet altijd om meteen een reactie te verwachten. Soms is het beter om een kind eerst ruimte te geven en op een later moment opnieuw contact te zoeken.
Zijn ervaring in Nepal helpt Ralph zo om gedrag niet alleen vanuit zijn eigen referentiekader te beoordelen, maar ook rekening te houden met wat een leerling vanuit thuis en eerdere ervaringen heeft meegekregen. Dat maakt zijn internationale ervaring waardevol voor zijn ontwikkeling als toekomstige leerkracht.
Respect en vertrouwen in de klas
Ook de positie van leerkrachten viel Ralph op. In Nepal ervoer hij veel respect voor de leerkracht, niet alleen bij kinderen, maar ook bij ouders. Hij denkt dat het Nederlandse onderwijs daar iets van kan leren. Wanneer ouders respect tonen voor leerkrachten, kan dat volgens hem ook doorwerken in de manier waarop kinderen naar hun leerkracht kijken.
Tegelijkertijd neemt Ralph niet zonder meer de aanpak uit Nepal over. De strikte omgang met gezag en de manier waarop kinderen soms werden gestraft, vond hij niet allemaal passend voor het Nederlandse onderwijs. Wat hij wél belangrijk vindt, is het gevoel van betrokkenheid dat hij er heeft ervaren: het idee dat je samen een groep vormt en naar elkaar omkijkt.
Voor hem zit de waarde van de ervaring dan ook niet in het kopiëren van een andere onderwijscultuur, maar in het verbreden van zijn blik. Door te ervaren dat onderwijs en omgangsvormen ook heel anders kunnen zijn, leert hij bewuster nadenken over wat hij zelf belangrijk vindt voor zijn toekomstige klas.
Een avontuur dat je zelf moet beleven
Naast zijn stage maakte Ralph ook buiten school kennis met Nepal. Hij bezocht bijzondere plekken en maakte uitstapjes, maar één ervaring springt er voor hem uit. Tijdens een motorrit de bergen in reed hij richting een Tibetaans dorp op grote hoogte. Onderweg kreeg hij te maken met een sneeuwstorm en raakte hij zo verkleumd dat hij nauwelijks verder kon. Hij wist dat hij het dorp moest bereiken, maar teruggaan was geen eenvoudige optie.
Uiteindelijk kwam hij aan en vond hij warmte bij een vuur. Het werd een ervaring die hij niet snel zal vergeten. Achteraf had hij die spannende tocht niet willen missen, juist omdat hij vooraf niet had kunnen bedenken hoe het zou lopen.
Die ervaring past bij wat Ralph andere studenten wil meegeven: durf de stap te zetten, ook als je nog niet precies weet wat je te wachten staat.
“Gewoon doen. Stel je open voor wat je tegen gaat komen en laat je verrassen.”
Voor Ralph is een internationale ervaring veel meer dan een periode studeren of stagelopen in een ander land. Het is een kans om jezelf tegen te komen, je eigen aannames te onderzoeken en te ontdekken hoe mensen op andere manieren met elkaar samenleven. En juist doordat hij zelf heeft ervaren hoe het is om nieuw te zijn in een onbekende omgeving, kan hij met meer begrip kijken naar leerlingen die vanuit een andere achtergrond de klas binnenkomen.
Zijn belangrijkste les uit Nepal? Je leert een ander pas echt begrijpen als je bereid bent je eigen blik te verbreden. Soms moet je daarvoor gewoon in het diepe springen.
Meer zien over deze internationale week?
Volg de Marnix Academie op Instagram om nog meer berichten te zien over de Week van de Internationale Student. Vragen? Neem dan contact op met Nicole Poulussen (coördinator Internationalisering) via n.poulussen@hsmarnix.nl.