Tijd en ruimte voor echte verdieping
“Je kunt natuurlijk ook in Nederland scholen bezoeken,” vertelt Mieke Staal, coördinator van de MPM. “Maar vaak blijft het dan bij een korte evaluatie. We nemen er simpelweg de tijd niet voor, omdat je wordt afgeleid door alles wat óók moet. In IJsland werden we een week lang ondergedompeld in onderwijsvraagstukken in een land met een heel ander systeem én andere geografische uitdagingen. Bovendien is het een samenleving die veel meer op de community gericht is. Dat leverde prachtige nieuwe inzichten op.”
Ook Marieke Tjallema, Academic Director van de MPM, benadrukt het belang van die gezamenlijke ervaring: “Doordat je met elkaar in een totaal andere omgeving bent, ontstaan er veel meer gesprekken. Niet alleen tijdens de schoolbezoeken, maar ook tijdens het wandelen, eten of ’s avonds. Daardoor kun je veel diepgaander met elkaar in gesprek.”
Een schoolsysteem dat draait om gemeenschap
Het IJslandse onderwijs verschilt op fundamentele punten van het Nederlandse. Marieke licht toe: “Iedereen gaat naar dezelfde school. In een gemeenschap kom je dus steeds dezelfde mensen tegen. Dat maakt dat de samenleving erop gericht is om dingen samen te doen. Een van de scholen die wij bezochten, is zelfs door de gemeenschap zélf ontwikkeld.”
Die verwevenheid tussen school en samenleving is overal zichtbaar. Zo maken ouderen uit het dorp gebruik van het schoolzwembad en de bibliotheek. “Inclusie gaat in IJsland verder dan alleen goed onderwijs voor alle leerlingen,” zegt Marieke. “Het gaat om het vormen van een gemeenschap waarin iedereen erbij hoort en kan bijdragen. De school is een onderdeel van de maatschappij, en die wisselwerking wordt heel bewust opgezocht.”
Samen eten, samen leren
Ook op schoolniveau zagen de collega’s hoe inclusie en kansengelijkheid concreet vorm krijgen. Mieke: “Alle kinderen ontbijten en lunchen samen op school, volledig gefaciliteerd door de school. Dat draagt bij aan kansengelijkheid. Docenten eten gewoon mee, zonder dat het een extra taak wordt.”
Daarnaast viel het team op hoe belangrijk praktisch en creatief werk is in het IJslandse onderwijs. “Van breien tot houtbewerking, werken met je handen is overal geïntegreerd,” vertelt Mieke. “Ouders worden daar ook actief bij betrokken. De combinatie van leren met je hoofd én met je handen is heel sterk aanwezig. Het onderwijs is integratief en thematisch. In Nederland zie je dat ook wel, maar in IJsland is het echt tot in de vezels van het onderwijs doorgevoerd.”
Waardevolle inzichten voor de Master Passend Meesterschap
De studiereis levert niet alleen inspiratie op, maar ook concrete input voor de opleiding. “Door ervaringen over inclusie uit het buitenland mee te nemen,” zegt Mieke, “kunnen wij een nog rijkere leeromgeving bieden voor onze studenten. Wat we in IJsland heel duidelijk hebben gezien, is dat inclusie veel verder kan rijken dan het onderwijs. Door meer als school samen te werken met de gemeenschap, werk je aan inclusie voor de hele samenleving.”
De Marnix Academie stimuleert medewerkers op verschillende manieren om te leren van internationale perspectieven o.a. door middel van Erasmus+. Deze reis naar IJsland bevestigt volgens het team hoe belangrijk het is om over grenzen heen te kijken. Andere landen bieden geen blauwdruk, maar wel nieuwe perspectieven die helpen om het Nederlandse onderwijs verder te versterken, precies waar de Master Passend Meesterschap voor staat.