Onderzoek » Lectoraten » Leiderschap in het onderwijs

Het lectoraat wil de ontwikkeling en verbetering van leiderschap in het onderwijs bevorderen. Speciale aandacht gaat uit naar de rol van waarden in het leiderschap.

Het begrip waarden wordt daarbij breed geïnterpreteerd. Waarden hebben betrekking op betekenisgeving, op ideeën over wat goed en slecht is en hoe je daar als onderwijsprofessional of onderwijsorganisatie vorm aan kunt geven. Naast interne en externe onderzoeksdata zijn waarden een belangrijke bron om richting te geven aan besluitvorming en acties. 

Het onderzoek naar waardegericht leiderschap wordt verricht vanuit een kenniskring, in samenwerking met scholen. De onderzoekers in de kenniskring zijn afkomstig uit de verschillende hogescholen van Penta Nova en uit het primair en voortgezet onderwijs (schoolleiders en bestuurders). De kenniskring is in september 2018 gestart. 

Met ons onderzoek willen we schoolleiders po, vo en mbo ondersteunen bij het ontwikkelen en verder vormgeven van waardegericht leiderschap. Bij het omgaan met hedendaagse praktijkvraagstukken en dilemma’s spelen waarden een belangrijke rol. Voorbeelden van dergelijke praktijkvragen zijn: hoe draag ik als schoolleider bij aan verbinding in een context van diversiteit, hoe ga ik om met conflicterende waarden in mijn organisatie, hoe breng ik balans tussen het belang van de organisatie en het belang van het individu, hoe ga ik om met aan botsende waarden van leerlingen, ouders en leraren, hoe geven we vorm aan een waardegerichte dialoog als wegkijken geen optie meer is?

Het lectoraat wil een centrum zijn voor schoolleiders waar door middel van (praktijk)onderzoek kennis wordt gecreëerd, waar kennis wordt verspreid, en waar deling van kennis en ervaringen plaatsvindt. Daarnaast levert het lectoraat een bijdrage aan het ontwikkelen van de opleidingen van Penta Nova, in het bijzonder aan de Master Educational Leadership.

Over de lectorInge Andersen

Dr. Inge Andersen is lector ‘waardegericht leiderschap’. Zij is eveneens academic director van de master Educational Leadership. Eerder werkte ze als onderzoeker, opleider en adviseur bij diverse organisaties. Samen met dr. Meta Krüger heeft ze het beroepsprofiel ontwikkeld voor het schoolleidersregister. In 1996 promoveerde ze op Teacher isolation in primary schools.

Over de associate lector

Dr. Lisette Uiterwijk is als associate lector verbonden aan het lectoraat en is tevens opleidingscoördinator van de master Educational Leadership. Daarnaast is zij senior onderwijsadviseur bij het Marnix Onderwijscentrum en kennismakelaar bij de NRO Kennisrotonde, het online loket voor beantwoording van vragen uit het onderwijs naar kennis uit onderzoek. In 2017 promoveerde zij op het onderwerp Onderzoeksmatig leiden en leren in het basisonderwijs.

Lisette Uiterwijk

Onderzoekers kenniskring

Ellie van der Geest, Hogeschool Leiden
Ria de Gooijer, Hogeschool Inholland
Heleen den Herder-Bakker, Christelijke Hogeschool Ede
Henriëtte Hoogenkamp, Marnix Academie in Utrecht
Gerbrand Kloppenburg, Hogeschool Viaa in Zwolle
Gerlo Teunis, Stichting PCO Noord Twente
Kees van der Vloed, Driestar Hogeschool in Gouda

Publicaties

Lectorale rede 'Leiders van betekenis
Op 3 juli 2019 werd Inge Andersen geïnstalleerd als lector Leiderschap in het onderwijs bij Penta Nova. Zij sprak die dag haar rede uit met als titel 'Leiders van betekenis'. De rede is nu ook in gedrukte vorm beschikbaar. U kunt een gedrukt exemplaar bestellen bij het secretariaat van Penta Nova: info@pentanova.nl

Een handleiding voor waardegericht leiderschap
In het lectoraat Leidinggeven in het onderwijs van Penta Nova is een vooronderzoek gedaan naar wat schoolleiders onder waardegericht leiderschap verstaan. Dat de ideeën hierover nogal uiteen lopen komt naar voren in het artikel dat Henriëtte Hoogenkamp en Lisette Uiterwijk hierover schreven in BSM (Basisschoolmanagement). 

Waardegericht leiderschap: hoezo?
Dit artikel gaat over een verkennend onderzoek dat leden van het lectoraat hebben uitgevoerd onder leidinggevenden in verschillende sectoren van het onderwijs. Zij onderzochten welke vraagstukken leven onder schoolleiders, wat de link is met waardegericht leiderschap en welke richting het onderzoek van het lectoraat op zou moeten gaan volgens deze schoolleiders. 

Waardegericht leiderschap
In dit artikel wordt gesteld dat de tijd vraagt om een ander leiderschap dat stil staat bij waar mensen belang aan hechten. Doordachte keuzes vragen om stilstaan bij het ‘waartoe’ en het bespreekbaar maken van vraagstukken en onderliggende waarden.