‘Vitaliteit en professionaliteit verdient een structurele plek binnen elke onderwijsinstelling’

Annefieke-Prins-MVP

Annefieke Prins is adviseur Onderwijs, Kwaliteit en Innovatie en was voorheen interim-directeur bij PCOU Willibrord. Ze staat aan de wieg van de Master Vitaliteit en Professionaliteit van de Marnix Academie. ‘Deze masteropleiding is zo hard nodig als je kijkt naar wat er in het veld speelt! Fysieke en mentale vitaliteit zijn voor iedere leerkracht onontbeerlijk. Wat is er voor jouw team nodig om goed én gezond te blijven werken? Elke onderwijsinstelling kent dit vraagstuk. Daarom is het zo belangrijk om een V&P-deskundige in eigen huis te hebben.’

Annefieke Prins is mede-initiatiefnemer van de masteropleiding Vitaliteit en Professionaliteit en heeft samen met Marnix Onderwijs Centrum de ontwikkeling hiervan mogelijk gemaakt vanuit de Teambeurs. Ze benadrukt dat de nieuwe master echt tot stand is gekomen vanuit ontwikkelingen in het veld. Ze somt er een aantal op: het onderwijs kent een hoog percentage uitvallers. Vaak enorm gepassioneerde mensen met hart voor de kinderen die zichzelf in de alledaagse praktijk verliezen. De werkdruk blijft een actueel thema. Bij sommige leraren zie je de passie om betekenisvol te zijn voor kinderen, uitdoven. Ook zijn er schoolleiders bij wie het stukje personeelsbeleid minder aandacht krijgt dan gewenst, of die het niet aanpakken omdat ze handelingsverlegen zijn. Een afdeling HR wil graag aan de vitaliteit van het team werken, maar heeft geen tijd en ruimte of heeft net niet dat fingerspitzengefühl dat je hebt wanneer je iedereen op school goed kent.

Annefieke: ‘Hoe gaaf is het als er iemand binnen je school is die iedereen tot in de haarvaten kent, die de senioriteit, de vertrouwensband en de deskundigheid heeft om een echte sparringpartner van de schoolleider te zijn op het gebied van vitaliteit en professionaliteit? Precies dát is een V&P-deskundige.’

De hamvraag

Waarom is het zo belangrijk dat een V&P-deskundige in de eigen school werkt? Annefieke: ‘Omdat iedere school een heel eigen cultuur kent. Dat geeft je als instelling eigenheid. Vanuit die eigenheid moet je zoeken wat er nodig is voor een vitaal en professioneel team. In andere woorden: hoe kunnen wij in deze situatie, met deze mensen, goed voor de medewerkers zorgen en de professionalisering op peil houden? Dat is dé hamvraag voor een V&P-deskundige. We richten ons met de master op het basis- en voortgezet onderwijs. De problematiek is hetzelfde.’

V&P-deskundige als sparringpartner

Ze vervolgt: ‘Je personeel is je goud! Vitaliteit, zowel fysiek als mentaal, zou een structurele plek moeten krijgen binnen je school. In de master geven we vitaliteit en professionaliteit handen en voeten op professioneel hoog niveau. Als V&P-deskundige ken je het team én heb je de kennis en vaardigheden in huis om een goede sparringpartner te zijn voor de schoolleider. Diens vak is al complex genoeg; hij of zij houdt zich bezig met financiën, met P&O, met het omgaan met ouders, met de grotestedenproblematiek, met personeelstekorten… en dan ook nog dit thema erbij? Een V&P-deskundige verdient in het ideaalplaatje dezelfde status als de IB’er en vervult een op zichzelf staande rol. Iemand die ik sprak in de aanloop naar deze masteropleiding zei: “Ik weet nu al dat ik de master terugverdien. Doordat je zo dicht op de mensen zit, voorkom je ziekteverzuim.” Een treffende redenering wat mij betreft.’   

Cruciaal: samenwerking met de schoolleider

Het curriculum van de Master Vitaliteit en Professionaliteit is opgebouwd uit drie elementen: een individueel stuk (‘ken jezelf’), een groepsdeel (‘hoe ziet je organisatie eruit?’) en een systeemdeel (‘wat zou een goede interventie kunnen zijn bij ons?’). Annefieke licht toe: ‘Individuele coaching op het gebied van vitaliteit en professionaliteit bestaat al. Deze master richt zich dan ook echt op het systeem. Cruciaal voor de masteropleiding is de samenwerking met de schoolleider. Als student moet je echt samen optrekken. De schoolleider komt zelf vaak niet aan het thema toe, maar moet wel het bedje opmaken voor de V&P-deskundige. Daarom starten we met een gezamenlijke intake.’

De tijd is rijp

Ze is ontzettend trots op de master en keek er al tijden naar uit. Annefieke: ‘Jaren geleden bezocht ik een symposium over starters in het onderwijs en een goede begeleiding daarvan. Samen met enkele andere bezoekers vroeg ik me af: “Maar wat dan met de mensen die ergens al lánger werken of al richting pensioen gaan?” Hen wil je ook in beweging houden, zowel letterlijk als figuurlijk. Dat er nu een master is die zich focust op vitaliteit en professionaliteit in de brede zin van het woord, is uniek in Nederland. De tijd is er rijp voor, hoop ik. Het thema vitaliteit komt overal voorbij! Ook in de onderwijsvakbladen.’ Een belangrijk motto van haar luidt: wacht niet tot het misgaat, maar signaleer preventief. Ofwel: ‘Doe de juiste dingen op het juiste moment. Zorg ervoor dat je personeel zich gezien en gewaardeerd voelt. En kijk van daaruit aan welke knoppen nog gedraaid kan worden binnen júllie systeem.’

Meer weten over de Master Vitaliteit & Professionaliteit? Meld je aan voor een voorlichting of bekijk onze website


Tekst: Cindy Gijsbers
Foto: NFP