Home » Nieuws
Nieuwsoverzicht

‘Identiteit zit in de keuzes die je maakt’

Op woensdag 20 november hoopt Barbara de Kort te promoveren op haar proefschrift ‘Identiteitsontwikkeling van en in een lerarenopleiding. Antwoorden op het Appel van de Ander’. In dit interview licht zij alvast een tip van de sluier.

‘Identiteit zit in de keuzes die je maakt’

Je hebt onderzocht hoe de identiteit van de Marnix Academie zich de afgelopen 30 jaar ontwikkeld heeft. Hoe heb je dat aangepakt?

Identiteit is een proces, altijd in ontwikkeling. Van die ontwikkeling heb ik momentopnames gemaakt en die momentopnames heb ik gereconstrueerd. Wat speelde er, hoe werd dat beleefd en geduid? Vervolgens heb ik gekeken naar wat de dominante opvattingen waren en zijn in onze maatschappij als het gaat om onderwijs, identiteit en levensbeschouwing. Je identiteitsontwikkeling als organisatie zit in de reactie en antwoorden op dat dominante discours. Wat ik zie is dat de Marnix Academie altijd gepoogd heeft een eigen antwoord te geven. De academie was openlijk kritisch op overheidsbeleid vanuit levensbeschouwelijk gelaagde keuzes, bijvoorbeeld het gekozen vetrekpunt dat we er niet voor onszelf zijn maar in de eerste plaats voor het basisonderwijs en de student. Een van de belangrijke rode draden in de identiteitsontwikkeling van de academie is die gerichtheid op de ander.

Kun je een voorbeeld geven van zo’n eigenwijze keuze?

In de tijd dat het competentie-denken opkwam, heeft de Marnix Academie gezocht naar ruimte voor eigen vertalingen en keuzes; er werd een achtste competentie toegevoegd. Die competentie is gericht op inspirerend en wijs handelen. Er is geen andere hogeschool die ons dat heeft nagedaan. Tegelijkertijd was er veel belangstelling van buitenaf voor die keuze. De keuze kwam voort uit het besef dat het leraarschap niet te reduceren is tot af te vinken competentielijsten. Er is meer: wijsheid, inspiratie, verantwoorde keuzes en uitgangspunten en betrokkenheid. Daarvoor moet aandacht zijn.

Wat is je opgevallen tijdens je onderzoek?

Opvallend was dat er dertig jaar geleden, bij de oprichting van de Marnix Academie, nauwelijks over de levensbeschouwelijke laag in identiteitsontwikkeling gesproken werd. De invulling van die laag, toen een protestants-christelijke identiteit, was nog iets vanzelfsprekends. Daar hoefde je het niet over te hebben. Op een gegeven moment veranderde dat. Mensen zeiden: “Dat staat wel op de gevel, maar ik heb er niets mee.”. Toen is het actief spreken over en zoeken naar identiteitsontwikkeling op gang gekomen. Die dialoog lijkt overigens weer te verstommen of wordt onvoldoende gevoerd.

Je wilde met je onderzoek een bijdrage leveren aan het gesprek over de identiteitsontwikkeling van de Marnix Academie. Is dat gelukt?

Ik hoop zichtbaar gemaakt te hebben dat in de eigen keuzes het hart van identiteitsontwikkeling zit. Zo onderscheidde de Marnix Academie zich van meet af aan door de beroepspraktijk in het hart van het curriculum te plaatsen. Dit werd later onder andere bevestigd met de keuze om alle studenten te verbinden aan een partnerschool. Op die eigen en eigenzinnige keuzes moet je zuinig zijn, je moet die willen blijven maken.

Je noemt ook nog de artikel-23-discussie.

Ja, de identiteit van scholen is daarmee weer heel actueel. Ik ben van mening dat alle onderwijs in die zin bijzonder is. Het gaat altijd om keuzes. Die keuzes zijn levensbeschouwelijk geladen. Je dient je voor die keuzes te verantwoorden, bijvoorbeeld in het licht van artikel 1 van de Grondwet. Bijzonder onderwijs zou niet beschouwd en benaderd moeten worden als een exclusieve vorm van onderwijs, gehangen aan een religieus label, dat normerend werkt voor de onderwijspraktijk.

Wat is wat jou betreft nog meer een aandachtspunt als het gaat om onze identiteit?

Onze partnerscholen zijn heel belangrijk voor ons. Toch herkennen zij de identiteit – in de zin van de levensbeschouwelijke gelaagdheid - van de Marnix Academie niet altijd. Dat niet herkennen heeft alles te maken met het ontbreken of onvoldoende voeren van de dialoog. Blijven antwoorden op het appel van de ander, in dit geval onze partners, is dan ook een van mijn aanbevelingen.

Uitnodiging
Wil je de plechtigheid bijwonen? Dat kan.
De openbare verdediging van het proefschrift vindt plaats op 20 november 2019. Aanvang om 13.45 uur precies.

Adres:
Aula van de Vrije Universiteit
De Boelelaan 1105
1081 PV Amsterdam

Aansluitend is er een receptie in het gebouw.