Home » Nieuws
Nieuwsoverzicht

Wat kunnen leerkrachten doen aan pesten?

De eerste weken van het schooljaar zijn cruciaal als het gaat om het creëren van een sociaal veilige groep. Dat thema stond dan ook centraal tijdens de Vrijdagmatinee op 22 september. "Leerkrachten kunnen het verschil maken als het gaat om pesten."

Wat kunnen leerkrachten doen aan pesten?

Socioloog Beau Oldenburg nam studenten, leerkrachten, directeuren en pabo-docenten mee in de nieuwste inzichten omtrent pesten. Daarbij zoomde ze in op de rol van de leerkracht. 
In elke klas wordt wel een kind gepest weten we uit onderzoek. In het basisonderwijs zegt 20% van de leerlingen gepest te worden. In het voortgezet onderwijs is dat 10%. Naar de rol van de leerkracht is volgens Beau Oldenburg nog nauwelijks onderzoek gedaan.

Rol van de leraar is bepalend
Zelf is zij begin 2017 gepromoveerd op onderzoek naar de beleving en het gedrag van leerlingen en leerkrachten bij pesten. Eén van de belangrijkste conclusies uit haar onderzoek is dat de rol van de leerkracht bepalend is voor het aantal gepeste kinderen in de klas. “De uitkomsten zijn nog niet generaliseerbaar. Daar is meer onderzoek voor nodig”, geeft de onderzoeker aan. Maar het geeft volgens haar wel een eerste beeld van wat er aan de hand is.
Beau onderzocht of in klassen van bepaalde leerkrachten meer gepest wordt. Ze vroeg leerkrachten bijvoorbeeld wat zij als oorzaak zien van pestgedrag. Als leerkrachten veel externe factoren noemden, zoals opvoeding van het kind of het karakter, bleken in die klas meer kinderen gepest te worden. En als leraren vol zelfvertrouwen waren over de aanpak van pesten, werden daar ook meer kinderen gepest dan in andere klassen. Ook leraren die als kind zelf pestten, hadden meer gepeste leerlingen in de groep.

Continue inspanning
Beau Oldenburg: “Leerkrachten kunnen dus het verschil maken. Het is nodig dat je signaleert en de problemen labelt. En nee, er is helaas geen kant-en-klare-oplossing. Het vraagt om een continue inspanning.” Volgens de socioloog zijn er wel succesvolle anti-pestprogramma’s, maar de oplossing ligt in de groep. Een positieve groepsvorming is belangrijk en wanneer er een goede relatie is opgebouwd met de leerlingen zullen zij sneller naar de leerkracht komen. Dat aantal is nu nog heel laag, vertelt ze. Maar 3% van de leerlingen vertelt aan de leerkracht gepest te worden.

Tips
Beau Oldenburg: “Pesten is een subjectief fenomeen, maar neem de signalen en het slachtoffer altijd serieus. En overleg ook met je duo-collega.” Die overdracht blijkt er namelijk nauwelijks te zijn. Terwijl het heel belangrijk is dat beiden op de hoogte zijn. “En stel realistische doelen. Je kunt pesten niet volledig de wereld uithelpen.”

Na de lezing konden bezoekers deelnemen aan een workshop, zoals ‘Wanneer noem jíj het pesten’, ‘Praten met kinderen’, ‘Digitale veiligheid’ en ‘Ondersteuning van kinderen tijdens de echtscheiding van hun ouders’.