Onderzoek » Onderzoeksprojecten » Teacher leader » Projectplan

Projectplan 2015 – 2017

De beleving van teacher leaders van hun rol als bruggenbouwer tussen theorie en praktijk

De kern van het project is (1) inzicht verwerven in hoe MLI-studenten en alumni als bruggenbouwer tussen theorie (opleiding, literatuur, onderzoek) en de eigen onderwijsorganisatie (onderwijspraktijk) te werk gaan en welke (persoonlijke) factoren hierbij van invloed zijn op de (verdere) professionalisering als teacher leader, en (2) het delen van deze inzichten om het proces van ‘boundary crossing’ tussen masteropleiding en schoolorganisatiepraktijk te stimuleren.

Achterliggend doel

De nieuwe inzichten, in casu aanwijzingen voor verbetering van de bestaande MLI-opleiding, zullen benut worden bij verbetering van het bestaande MLI-programma en geven mogelijkheden voor verbetering van de andere landelijke MLI-programma’s en academische lerarenopleiding basisonderwijs. Van deze laatste genoemde opleiding is bekend dat de doelgroep, meer dan studenten in de reguliere lerarenopleiding basisonderwijs, drijfveren heeft op het gebied van onderwijsinnovatie (Van der Wal-Maris, Geldens, & Beijaard, 2012).

Functies

Het project speelt zich af in de context van de tweejarige HBO-masteropleiding Leren en Innoveren van Interactum en Hogeschool Driestar. Deze opleiding kent een sterke innovatie-, onderzoeks-, en professionaliseringscomponent die de rode draad vormen in de twee studiejaren. Met de opgedane innovatie- en onderzoeksvaardigheden en de daarbij behorende onderzoekende houding, bewustwording en ontwikkeling van de eigen professionele identiteit is het doel van de MLI om\ leraren te professionaliseren tot teacher leaders die in hun eigen klas- en schoolorganisatie een voortrekkersrol vervullen ten aanzien van onderwijsvernieuwingen (Bond, 2015). Zie ook de voorlopige bevindingen uit de literatuurstudie van het CEPM-project ‘Persoonlijk meesterschap in professionele leergemeenschappen’ (Hoencamp, & De Muynck, 2015) waarin staat beschreven dat teacher leaders leiderschapskwaliteiten bezitten en de groei van collega’s stimuleren.

Studenten van de MLI maken als het ware deel uit van ‘twee werelden’ – de masteropleiding en de eigen onderwijsorganisatie – met elk hun eigen doelen en verwachtingen ten aanzien van de student. Tijdens het volgen van de MLI wordt van studenten gevraagd dat zij voortdurend pendelen tussen deze twee werelden. Dit pendelen kan worden beschouwd als een proces van boundary crossing (Akkerman & Bakker, 2011; Engeström, 2001; Miedema & Stam, 2008) tussen theorie en praktijk. De vraag is hoe MLI-studenten en alumni als bruggenbouwer tussen theorie (opleiding, literatuur, onderzoek) en de eigen onderwijsorganisatie (onderwijspraktijk) te werk gaan en welke
(persoonlijke) factoren hierbij van invloed zijn op de (verdere) professionalisering als teacher leader. Binnen het CEPM-project ‘Persoonlijk meesterschap in professionele leergemeenschappen’ zijn op basis van literatuuranalyse eigenschappen van teacher leaders in kaart gebracht, zoals een grote betrokkenheid bij veranderingsprocessen in schoolorganisaties. De opbrengsten van deze literatuurstudie zullen worden benut in dit project, en meer specifiek bij de opzet van het interviewleidraad voor teacher leaders.

Een inventarisatie onder MLI-studenten en -alumni maakt duidelijk dat zij in hun nieuwe rol als teacher leader voor vele uitdagingen staan (cf. Snoek, 2014). Zo noemt een student dat: “[…] door de directeurswisselingen van de laatste twee jaar er geen nieuwe, schoolbrede initiatieven worden Projectplan Teacher leaders als bruggenbouwers: publieksversie beloond. De hoge werkdruk die collega´s ervaren zorgt ervoor dat de algemene sfeer er één is van nu even niet” (persoonlijke communicatie, 2015). Een alumnus noemt dat: “[…] er weinig tot geen masters in onze organisatie werken en de uitdaging is voor mij om toch verder te groeien ook al is er gebrek aan sparringpartners. Ik voel me vaak tussen het team en het MT staan” (persoonlijke communicatie, 2015).

In dit project gaat het om de vraag welke factoren maken dat teacher leaders hun rol kunnen vervullen en hoe zij omgaan met spanningsvelden, dilemma’s en mogelijk beperkende factoren in het onderzoeken en innoveren van hun onderwijspraktijk. Het doel van dit project is inzicht verwerven in wat er nodig is om het proces van ‘boundary crossing’ tussen masteropleiding en schoolorganisatiepraktijk te stimuleren op basis van ervaringen van teacher leaders. Daartoe zullen een dertigtal interviews worden afgenomen met studenten en alumni van de MLI. Bij de werving zullen MLI-studenten en -alumni werkzaam in het PO, VO, MBO en HBO worden gevraagd mee te werken. 

Van de nieuw opgedane inzichten in het project zal worden geprofiteerd bij het vernieuwen van de MLI-opleiding. Verder zal het project gebruikmaken van een narratieve benadering en enkele ‘verhalen van teacher leaders’ in compacte vorm als onderwijsmateriaal uitbrengen (zie hoofdstuk 3). Het is de verwachting dat het delen van deze verhalen leidt tot herkenning en het debat over persoonlijk meesterschap in de rol van teacher leader zal stimuleren.

Doelen die in dit project gerealiseerd moeten worden

  • De werving van teacher leaders voor deelname aan interviews (najaar 2016);
  • De inrichting en lancering van een projectwebsite als uitwisselingsplatform (najaar 2016);
  • De afname en analyse van de interviews (winter en voorjaar 2016);
  • Het delen van de opbrengsten van de interviews via publicaties en presentaties (najaar 2017);
  • Het delen van de set van verhalen met alle Radiant-partners (najaar en winter 2017).

Hoewel het project zich niet direct richt op opleidingsdocenten, kunnen docenten werkzaam in de MLI profiteren van de opbrengsten van het project, zoals van de projectwebsite die als uitwisselingsplatform zal fungeren en van de op te leveren publicaties en presentaties.


Totale doorlooptijd: September 2016 tot en met januari 2018
Periode
Definitiefase Juni 2016
Ontwerp- en voorbereidingsfase September 2016 – december 2016
Uitvoeringsfase Januari 2017 – september 2017
Oplevering en nazorg Oktober 2017 – januari 2018